Kedi Köpeklerde Raşitizm.
Kedi ve köpeklerde raşitizm, büyüme çağındaki hayvanlarda görülen; kemik mineralizasyonunun bozulmasına bağlı yumuşak, şekil bozukluğu gösteren kemikler ile karakterize bir hastalıktır. Pratikte çoğu vakada beslenme kaynaklıdır ama metabolik nedenler de önemli.
RAŞİTİZM NEDİR?
Raşitizm = epifiz plaklarında mineralizasyon yetersizliği
Yetişkin formu: osteomalazi
NEDENLER
1. Vitamin D eksikliği
Evde büyüyen, güneş görmeyen hayvanlar
Tek tip diyet (özellikle ev yemekleri)
2. Kalsiyum / Fosfor dengesizliği
Et ağırlıklı diyet (fosfor ↑, kalsiyum ↓)
Yanlış ev rasyonu (çok sık gördüğünüz durum)
3. Metabolik nedenler
Kronik böbrek hastalığı
Malabsorbsiyon
Karaciğer hastalıkları
4. Genetik (nadiren)
Vitamin D’ye direnç
KLİNİK BULGULAR:
Yürüyememe / topallık
Kemiklerde eğrilik (özellikle radius-ulna, femur)
Eklem şişliği (metafiz bölgelerde “kalınlaşma”)
Ağrı (dokununca tepki)
Büyüme geriliği
Patolojik kırıklar
“yürüyemeyen yavru + ağrı” ilk akla gelmeli
TANI:
1. Röntgen (en önemli)
Epifiz plakları genişlemiş
Mineralizasyon az
Kemikler silik, korteks ince
“cupping / fraying” görünümü
2. Kan değerleri
Kalsiyum ↓ veya normal
Fosfor ↑ veya normal
ALP ↑ (çok tipik)
Vitamin D ↓
3. Ayırıcı tanı (çok kritik)
Osteosarkom (özellikle tek ekstremite ağrısı)
Travmatik kırıklar
Septik artrit
Hipervitaminoz D (ters tablo)
TEDAVİ:
1. Beslenme düzeltmesi (en kritik adım)
Dengeli hazır mama (en hızlı çözüm)
Ca:P oranı → 1.2 : 1 civarı
2. Vitamin D desteği
Kontrollü verilmelidir (fazlası toksik!)
3. Kalsiyum desteği
Özellikle ciddi eksiklikte
4. Aktivite kısıtlaması
Kırık riskine karşı
5. İleri vakalar
Deformite kalıcıysa ortopedik cerrahi (osteotomi)
PRATİK KLİNİK İPUÇLARI (Sizin için önemli)
✔ Yavru + ev yemeği + yürüyememe → %70 beslenme kaynaklı raşitizm
✔ ALP yüksekliği → çok değerli ipucu
✔ Röntgende “bulanık kemik” görünümü → tanıyı güçlendirir
✔ Erken yakalanırsa tam düzelir
Adana’da özellikle:
Sokak kedileri
Evde yanlış beslenen yavrular
Raşitizm sık karşınıza çıkar
Ama sizin önceki vakada olduğu gibi: Şiddetli ağrı + tek taraflı problem varsa
raşitizm yerine tümör / nörolojik problem daha olasıdır.
Bilgilendirici paylaşım.
www.adanadenizpetveteriner.com.tr