Köpeklerde tümör (kanser), tümör ameliyatı.
Köpeklerde tümör (kanser), iyi huylu (benign) veya kötü huylu (malign) olabilir. Her kitle kanser değildir; ama özellikle yaşlı köpeklerde her yeni kitleyi ciddiye almak gerekir.
Sık görülen tümörler:
Mast Hücre Tümörü
Deride en sık kötü huylu tümörlerden. Çok farklı görünebilir (küçük şişlikten kızarık kitleye kadar). İnce iğne aspirasyonu çok değerlidir.
Meme tümörleri
Özellikle kısırlaştırılmamış dişilerde. Tek veya çoklu nodül olabilir. Bazıları iyi huylu, bazıları agresiftir.
Yumuşak doku sarkomları
Yavaş büyüyen ama lokal invaziv olabilir.
Ağız tümörleri (oral melanom vb.)
Ağız kokusu, kanama, yemede zorluk yapabilir.
Kemik tümörleri
Topallık, ağrı, kemikte şişlik ile gelebilir.
Dikkat edilmesi gereken belirtiler:
Hızlı büyüyen kitle
1 aydan uzun kalan şişlik
2 cm’den büyük kitle
Ülser, kanama
Kilo kaybı
Halsizlik
İştahsızlık
Lenf düğümlerinde büyüme
Tanıda genelde sıralama:
Muayene + ölçüm
İnce iğne aspirasyonu (FNA / sitoloji)
Gerekirse biyopsi
Kan tahlili
Toraks grafileri (metastaz taraması)
USG / ileri görüntüleme
Tedavi:
Cerrahi (çoğu olguda ilk seçenek)
Patoloji (histopatoloji + sınırlar)
Kemoterapi (seçilmiş olgular)
Radyoterapi (uygun merkezlerde)
Palyatif bakım
Köpeklerde tümör ameliyatı, tümörün yeri, boyutu, histolojik tipi, grade’i ve metastaz riskine göre değişir. Genel amaç sadece kitleyi almak değil; temiz cerrahi sınırla (margin) çıkarmak ve fonksiyonu korumaktır.
Genel yaklaşım:
1. Ameliyat öncesi evreleme (staging)
Tam fizik muayene
Hemogram + biyokimya
İnce iğne aspirasyonu (uygunsa)
Bölgesel lenf nodu değerlendirmesi
Toraks görüntüleme (özellikle malignite şüphesi)
Karın USG (gerekli olgularda)
2. Cerrahi plan
Tümöre göre değişir:
Deri / subkutan tümörler
Mümkünse sağlam doku sınırıyla çıkarılır.
Meme tümörleri
Tek nodül eksizyonu, bölgesel mastektomi veya zincir mastektomisi seçilebilir.
Yumuşak doku sarkomu
İlk ameliyat kritik olabilir; yetersiz ilk eksizyon nüksü artırabilir.
Oral tümörler
Daha agresif rezeksiyon gerekebilir.
Dalak, bağırsak, testis vb. organ tümörleri
Organ bazlı cerrahi yaklaşım uygulanır.
3. Ameliyat sırasında
Atravmatik doku diseksiyonu
Gerekirse elektrokoter / enerji cihazları
Kanama kontrolü
Kitleyi parçalamadan çıkarmaya çalışma
Uygun kapanış ve gerekiyorsa dren
4. Patoloji
Çıkan doku mutlaka:
Histopatoloji
Grade
Margin değerlendirmesi
5. Sonrası
Ağrı kontrolü
Yara takibi
Sonuca göre kemoterapi / ek tedavi
Sizin cerrahi ilginizi bildiğim için özellikle şunu ekleyeyim: Köpek tümör cerrahisinde en sık hatalardan biri ön tanı olmadan dar sınırla eksizyon ve sonra ikinci geniş eksizyona mecbur kalmak oluyor.
Bilgilendirici paylaşım.