Kedilerde kabızlık nedenleri ve tedavisi.
Kedilerde kabızlık (konstipasyon), özellikle klinikte sık gördüğünüz gibi tek başına bir hastalık değil; altta yatan bir sorunun belirtisi olabilir. Basit dışkı sertliğinden başlayıp kronikleşirse megakolon tablosuna kadar ilerleyebilir.
En sık nedenler
1. Beslenme ve sıvı eksikliği
Yetersiz su tüketimi
Sadece kuru mama
Lif dengesizliği (çok az veya bazen aşırı lif)
Obezite
2. Ağrı nedeniyle dışkı tutma
Pelvik kırık sekelleri → pelvis kanal daralması
Kalça ağrısı, artrit
Perianal ağrı
3. Mekanik tıkanıklık
Pelvis kanalında daralma
Rektal kitle/polip
Yabancı cisim
Striktür
4. Kolon motilite bozukluğu
İdiyopatik megakolon (kedilerde önemli neden)
Kronik dışkı birikimi
5. Metabolik–sistemik nedenler
Dehidratasyon
Hipokalemi
Böbrek hastalığı
Hiperkalsemi
6. Nörolojik nedenler
Sakral sinir hasarı
Omurilik hastalıkları
Klinik bulgular
Kum kabında uzun süre ıkınma
Sert, kuru dışkı
Az miktarda dışkılama
Kusma
İştahsızlık
Karında dolgunluk
Bazen idrar yapamama ile karışabilir
Tanı yaklaşımı
Sizin de klinik pratikte yaptığınız sıraya yakın şekilde:
Karın palpasyonu
Rektal muayene (uygunsa)
Direkt grafi (kolon çapı, pelvis, megakolon)
CBC–biyokimya–elektrolit
Gerekirse USG
Radyografide: kolon çapı yaklaşık L5 uzunluğunun >1.5 katı ise megakolon açısından dikkatli olunur (tek kriter değildir).
Tedavi:
Hafif–orta kabızlık
Rehidrasyon (IV/SC duruma göre)
Diyet düzenleme
Yaş mama artırma
Lif (uygun vakada)
Laksatifler:
Laktüloz
Polietilen glikol (uygun olgularda)
Orta–ileri vakalar
Lavman
Sedasyon altında manuel dışkı boşaltımı
Dikkat: Kedilerde fosfatlı insan lavmanları ciddi elektrolit bozukluğu yapabileceği için dikkat gerekir.
Kronik / megakolon
Motilite desteği (uygun olguda)
Tekrarlayan boşaltım
Cevapsız olgularda subtotal kolektomi düşünülebilir
Megakolondan ne zaman şüphelenirim?
Haftalar–aylar süren kabızlık
Tekrarlayan lavman ihtiyacı
Palpasyonda masif kolon
Grafide ileri kolon dilatasyonu
Bilgilendirici paylaşım.
www.adanadenizpetveteriner.com.tr